เทคนิคจำยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และแผน 13 เจาะจุดออกสอบ ภาค ข ทุกสนาม

ถอดรหัสข้อสอบยุทธศาสตร์ชาติและแผนพัฒนาฯ ทำไมอ่านเท่าไรก็จำไม่ได้?

สวัสดีครับเพื่อนๆ ผู้มุ่งมั่นในการสอบบรรจุเข้ารับราชการทุกคน ในการเตรียมตัวสอบ ภาค ข แทบทุกตำแหน่งและทุกกระทรวง ไม่ว่าคุณจะสอบตำแหน่งนักวิเคราะห์นโยบายและแผน, นักจัดการงานทั่วไป, นิติกร หรือแม้แต่นักวิชาการเฉพาะทาง สิ่งหนึ่งที่ต้องเจอในประกาศขอบเขตวิชาสอบแบบหลีกเลี่ยงไม่ได้เลยก็คือ ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580) และ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570)

ปัญหาคลาสสิกที่หลายคนบ่นให้ผมฟังอยู่ตลอดก็คือ เนื้อหามันกว้าง ตัวเลขเยอะ คำศัพท์ทางนโยบายฟังดูคล้ายกันไปหมด ยิ่งท่องจำแบบนกแก้วนกขุนทอง พอเข้าห้องสอบ เจอข้อสอบชอยส์ลวงนิดเดียวก็สับสนจนกาข้อผิด วันนี้ผมขออาสาพาเพื่อนๆ มาผ่าโครงสร้าง สรุปแก่นสำคัญ และแบ่งปันเทคนิคการจำเป็นภาพเชื่อมโยงแบบ Step-by-Step เพื่อให้คุณเก็บคะแนนส่วนนี้ได้เต็มกระเป๋าในทุกสนามสอบครับ

แก่นแท้ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี: ล็อคโครงสร้าง 6 เสาหลักให้ขึ้นใจ

ยุทธศาสตร์ชาติถือเป็น แผนระดับที่ 1 ซึ่งเป็นทิศทางสูงสุดของการพัฒนาประเทศ กฎหมายกำหนดให้แผนทุกระดับและโครงการของทุกหน่วยงานต้องสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาตินี้ จุดที่กรรมการออกสอบชอบเล่นมีโครงสร้างหลักที่ต้องจำให้แม่นยำ ดังนี้ครับ

1. วิสัยทัศน์และคติพจน์ประจำชาติ

ข้อสอบมักถามความถูกต้องของคำต่อคำ วิสัยทัศน์ประเทศไทยคือ "ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" สังเกตตัวลวงให้ดี กรรมการมักสลับคำ เช่น เอาคำว่า "ยั่งยืน" ขึ้นก่อน หรือเปลี่ยนคำว่า "ประเทศพัฒนาแล้ว" เป็น "ประเทศที่มีรายได้สูง" ซึ่งถ้าจำแก่นคำว่า มั่นคง -> มั่งคั่ง -> ยั่งยืน คุณจะไม่พลาดแน่นอน

2. เจาะลึก 6 ด้านยุทธศาสตร์ (เทคนิคสูตรจำย่อ)

ผมแนะนำให้ใช้คำย่อเพื่อจำเป็นลำดับ "มั่น - แข่ง - คน - เสมอ - เขียว - รัฐ" ดังนี้ครับ

• 1. ด้านความมั่นคง: เน้นความสงบสุขภายในประเทศ การรับมือภัยคุกคามรูปแบบใหม่ (Cyber, โรคระบาด, การก่อการร้าย) และการต่างประเทศ
• 2. ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน: เน้นเกษตรสร้างมูลค่า, อุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต, โครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมและดิจิทัล
• 3. ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์: คนไทยต้องเป็น "คนดี คนเก่ง มีคุณภาพ" พัฒนาตั้งแต่ปฐมวัยจนถึงผู้สูงอายุ ปลูกฝังวินัย คุณธรรม และทักษะศตวรรษที่ 21
• 4. ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม: ลดความเหลื่อมล้ำ สร้างหลักประกันทางสังคม กระจายศูนย์กลางความเจริญสู่ภูมิภาค
• 5. ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม: การเติบโตสีเขียว (Green Growth), สังคมคาร์บอนต่ำ, อนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ และการปรับตัวต่อภัยพิบัติ
• 6. ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ: ภาครัฐต้อง "ภาครัฐของประชาชน เพื่อประชาชน และประโยชน์ส่วนรวม" ปรับเป็นรัฐบาลดิจิทัล (Digital Government) โปร่งใส ตรวจสอบได้ ปราบปรามทุจริต

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13: เจาะลึก 4 มิติ 13 หมุดหมาย

แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 ถือเป็น แผนระดับที่ 2 ที่แปลงยุทธศาสตร์ชาติลงมาสู่การปฏิบัติในช่วง 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570) เป้าหมายหลักคือการ "พลิกโฉมประเทศไทยสู่ สังคมก้าวหน้า เศรษฐกิจสร้างมูลค่าอย่างยั่งยืน" ซึ่งข้อสอบยุคปัจจุบันจะเน้นถามเรื่อง 13 หมุดหมาย (Milestones) เป็นหลัก โดยแบ่งออกเป็น 4 มิติการพัฒนา ดังนี้ครับ

มิติที่ 1: ภาคการผลิตและบริการเป้าหมาย (หมุดหมายที่ 1 - 6) เน้นสร้างมูลค่า

มิตินี้มุ่งเน้นการขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยี เพื่อพาประเทศออกจากกับดักรายได้ปานกลาง

• หมุดหมายที่ 1: เกษตรและเกษตรแปรรูปมูลค่าสูง เน้นเกษตรอัจฉริยะ ปลอดภัย มาตรฐานสากล
• หมุดหมายที่ 2: การท่องเที่ยวคุณภาพสูงและความยั่งยืน ไม่เน้นปริมาณนักท่องเที่ยว แต่เน้นการใช้จ่ายสูง ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและวัฒนธรรม
• หมุดหมายที่ 3: ฐานการผลิตยานยนต์ไฟฟ้า (EV) มุ่งสู่การเป็นศูนย์กลางผลิต EV ในภูมิภาค
• หมุดหมายที่ 4: การแพทย์และสุขภาพครบวงจร (Medical Hub) ต่อยอดอุตสาหกรรมการแพทย์ ยา และสมุนไพร
• หมุดหมายที่ 5: ประตูการค้า การลงทุน และโลจิสติกส์ พัฒนาโครงข่ายคมนาคม ระบบโลจิสติกส์เชื่อมโยงภูมิภาค (EEC, รถไฟความเร็วสูง)
• หมุดหมายที่ 6: อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและบริการดิจิทัล พัฒนาอุตสาหกรรมดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเซมิคอนดักเตอร์

มิติที่ 2: โอกาสและความเสมอภาคทางเศรษฐกิจและสังคม (หมุดหมายที่ 7 - 9) เน้นลดเหลื่อมล้ำ

• หมุดหมายที่ 7: วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ที่เข้มแข็ง เสริมสภาพคล่อง เข้าถึงตลาดดิจิทัล
• หมุดหมายที่ 8: พื้นที่และเมืองอัจฉริยะ (Smart Cities) กระจายความเจริญสู่เมืองรอง พัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจใหม่
• หมุดหมายที่ 9: ความยากจนข้ามรุ่นและการคุ้มครองทางสังคม แก้ปัญหาความยากจนแบบตรงจุด (Targeted Poverty) ด้วยระบบข้อมูลขนาดใหญ่ (TPMAP)