เจาะเทคนิคอุปมาอุปไมย ก.พ. ภาค ก: สรุป 5 ความสัมพันธ์ โกยคะแนนไว ไม่โดนลวง

ทำความเข้าใจโจทย์อุปมาอุปไมย ก.พ. ภาค ก จุดเก็บแต้มที่ไม่ควรมองข้าม

หลายคนที่เตรียมตัวสอบ ก.พ. ภาค ก มักทุ่มเทเวลาส่วนใหญ่ไปกับวิชาคณิตศาสตร์อย่างอนุกรม ตารางข้อมูล หรือเงื่อนไขสัญลักษณ์ จนอาจเผลอมองข้ามพาร์ท อุปมาอุปไมย ไปอย่างน่าเสียดาย หลายคนคิดว่าข้อสอบส่วนนี้เป็นเรื่องของการเดาศัพท์หรืออาศัยดวง แต่ในความเป็นจริงแล้ว ข้อสอบอุปมาอุปไมยจัดอยู่ในกลุ่มวิชาการคิดวิเคราะห์เชิงนามธรรม ซึ่งวัดตรรกะความเชื่อมโยงและความรอบคอบอย่างเป็นระบบ

ข้อสอบส่วนนี้มักมีประมาณ 5 ข้อ และเป็นส่วนที่ช่วยดึงคะแนนรวมให้ผ่านเกณฑ์ได้อย่างดีเยี่ยม เพราะหากเรารู้หลักการจับคู่ความสัมพันธ์ เราจะใช้เวลาทำข้อสอบเพียงข้อละไม่เกิน 30-45 วินาทีเท่านั้น การทำข้อสอบได้เร็วในพาร์ทนี้ จะทำให้เราเหลือเวลาไปทดเลขในพาร์ทคำนวณที่ต้องใช้เวลามากกว่าได้อย่างสบายใจ

ปัญหาที่ผู้สอบเจอบ่อยที่สุดไม่ใช่เรื่องคำศัพท์ยากเกินไป แต่คือ การโดนตัวลวงหลอก เพราะตัวเลือกมักดูเข้าท่าทุกข้อ หากเราจับแก่นของความสัมพันธ์ผิดทิศทาง หรือไม่ระวังเรื่องลำดับหน้าหลัง วันนี้ผมจึงได้คัดกรอง 5 รูปแบบความสัมพันธ์ที่ออกสอบบ่อยที่สุด พร้อมสูตรสร้างประโยคเชื่อมโยงแบบไม่หลุดโฟกัสมาให้ศึกษากันอย่างละเอียดครับ

แกะรอย 5 รูปแบบความสัมพันธ์ยอดฮิตในข้อสอบ ก.พ.

การจะทำคะแนนพาร์ทนี้ให้ได้เต็ม เราต้องเข้าใจก่อนว่า คำสองคำที่โจทย์จับคู่มาให้นั้น มีความเกี่ยวข้องกันในมิติไหน ซึ่งจากแนวข้อสอบที่ผ่านๆ มา สามารถสรุปกลุ่มความสัมพันธ์หลักได้ 5 รูปแบบ ดังนี้ครับ

1. ความสัมพันธ์แบบของคู่กัน หรืออุปกรณ์กับหน้าที่

รูปแบบนี้ถือเป็นข้อสอบระดับพื้นฐานที่พบได้ทุกปี โดยโจทย์จะกำหนดสิ่งของ อุปกรณ์ หรือบทบาทหน้าที่มาให้คู่กัน เช่น วัตถุสิ่งของกับงานที่ใช้ หรือ ผู้ประกอบวิชาชีพกับอุปกรณ์ประจำกาย

• ตัวอย่าง: กรรไกร : ตัด
• แก่นความสัมพันธ์: สิ่งของ (กรรไกร) มีหน้าที่หลักหรือใช้สำหรับการกระทำ (ตัด)
• แนวทางการวิเคราะห์: ต้องระวังตัวลวงที่บอกหน้าที่รอง เช่น กรรไกร : งัด หรือสลับตำแหน่งเป็น ตัด : มีด ซึ่งถ้าโจทย์เอาอุปกรณ์ขึ้นก่อน ชอยส์ที่ถูกก็ต้องเอาอุปกรณ์ขึ้นก่อนเสมอ

2. ความสัมพันธ์แบบส่วนหนึ่งของทั้งหมด (Part to Whole)

ความสัมพันธ์ประเภทนี้ ตัวหนึ่งจะเป็นหน่วยย่อย องค์ประกอบ หรือชิ้นส่วนที่ประกอบกันขึ้นมาเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่มีขนาดใหญ่กว่าหรือเป็นภาพรวม

• ตัวอย่าง: ล้อ : รถยนต์
• แก่นความสัมพันธ์: ล้อ เป็นส่วนประกอบชิ้นหนึ่งที่ทำให้เกิด รถยนต์
• จุดที่ต้องระวัง: อย่าสับสนกับสิ่งที่เป็นของใช้คู่กัน เช่น ยางรถยนต์ : ปั๊มน้ำมัน แบบนี้ไม่ใช่ส่วนประกอบ แต่เป็นสถานที่ให้บริการ หรือถ้าโจทย์เป็น ใบไม้ : ต้นไม้ ตัวเลือกก็ต้องเป็นโครงสร้างย่อยกับโครงสร้างหลักในลักษณะเดียวกัน เช่น ห้อง : บ้าน

3. ความสัมพันธ์แบบประเภท ชนิด หรือหมวดหมู่ย่อย

โจทย์ลักษณะนี้จะระบุสิ่งหนึ่งที่มีฐานะเป็นสมาชิก หรือเป็นชนิดย่อยที่อยู่ภายใต้การจัดหมวดหมู่ของอีกคำหนึ่ง มักนำเรื่องของสัตว์ พืช หรือสิ่งของเครื่องใช้มาออกข้อสอบ

• ตัวอย่าง: วาฬ : สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
• แก่นความสัมพันธ์: วาฬ จัดเป็นประเภทหนึ่งของ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (วาฬไม่ใช่ปลา)
• ข้อควรระวัง: ตัวลวงมักจะเล่นเรื่องความเข้าใจผิดทั่วไป เช่น ฉลาม : สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (ผิด เพราะฉลามเป็นปลากระดูกอ่อน) ดังนั้นการทำโจทย์ประเภทนี้ ผู้สอบจำเป็นต้องมีความรู้รอบตัวขั้นพื้นฐานควบคู่ไปด้วย

4. ความสัมพันธ์แบบสาเหตุและผลลัพธ์ (Cause and Effect)